W cieniu wojny. Ukraina wobec osób wewnętrznie przesiedlonych - Nieczypor, Krzysztof (Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia, 2019)
Toczący się od ponad czterech lat konflikt na wschodzie Ukrainy wywołał jeden z najpoważniejszych kryzysów społecznych w kraju. W jego wyniku zginęło już ponad 10 tys. osób, a ponad 25 tys. zostało rannych. Zniszczenia wojenne, zła sytuacja gospodarcza oraz postępująca kryminalizacja terenów znajdujących się pod kontrolą prorosyjskich separatystów zmusiły - według danych oficjalnych - ponad 2 mln ludzi do opuszczenia swojego miejsca zamieszkania, z czego ok. 1,5 mln przeniosło się do innych regionów kraju. Choć wszystko wskazuje na to, że ich liczba jest mniejsza, to skala problemu i jego konsekwencje powodują, iż Ukraina mierzy się z największym kryzysem humanitarnym w swojej historii. Pomimo deklarowanej determinacji władz w Kijowie do jak najszybszego rozwiązywania problemów humanitarnych oraz reintegracji wschodnich regionów z resztą kraju, działania państwa w tym zakresie są nieefektywne i niewystarczające. Wypracowane rozwiązania prawne mające służyć wsparciu osób przesiedlonych mają nierzadko charakter dyskryminacyjny i w niektórych przypadkach bezprawny. Brak skutecznej pomocy osobom przesiedlonym z terenów okupowanych ujawnia nie tylko niewydolność aparatu administracyjnego, lecz także niechęć ukraińskich polityków do podjęcia rzeczywistych działań mających na celu sprostanie temu wyzwaniu. Wobec nieefektywności instytucji państwowych znaczna część wsparcia dla uchodźców wewnętrznych realizowana jest dzięki działalności wolontariuszy i organizacji pozarządowych korzystających z pomocy międzynarodowej